Boğaziçi ve Adıyaman Üniversitelerinden akademisyenlerle birlikte İstanbul Teknik Üniversitesi'nden (İTÜ) Doç.Dr. Abdullah Can Zülfikar ve Dr.Öğr.Üyesi Ali Yeşilyurt ’un da bulunduğu bir araştırma ekibince bu çalışmanın amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin sanayi yapıları üzerindeki yıkıcı etkilerini, OpenQuake motoru kullanılarak deterministik sismik tehlike analizi (DSHA) ve risk analizi ile değerlendirmektir. Tipik tek katlı betonarme prefabrik sanayi binaları için iki mühendislik hasar parametresi (MIDR, DI) ve dört farklı sonuç modeli kullanılarak sismik hasar ve risk analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma, bu tip yapıların sismik hasar ve risk analizinde kullanılmak üzere, gözlemlenen hasarlarla iyi uyum gösteren kırılganlık eğrileri önermektedir.
Araştırmanın Kapsamı ve Yöntemi
Bu çalışma, 6 Şubat 2023'te meydana gelen Mw 7.7 Pazarcık ve Mw 7.6 Elbistan depremlerinin Adıyaman'daki sanayi yapıları üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmacılar, deprem tehlikesini belirlemek için Deterministik Sismik Tehlike Analizi (DSHA) ve Olasılıksal Sismik Tehlike Analizi (PSHA) yöntemlerini OpenQuake yazılım motoruyla uygulamıştır. Analizler sonucunda Adıyaman merkez için Maksimum Yer İvmesi (PGA) değeri 0.8g ve yıkıcı etkisi yüksek olan Değiştirilmiş Mercalli Yoğunluk (MMI) değeri IX olarak hesaplanmış, bu değerler depremlerin 2475 yıllık tekerrür periyoduna sahip deprem seviyesine karşılık geldiğini göstermiştir. Ayrıca, zeminin zayıf olduğu ( Vs30 değeri 200 m/s ve 400 m/s arasında) alüvyal bölgelerde zemin büyütmesinin yıkımı artırdığı doğrulanmıştır. Tipik tek katlı betonarme prefabrik sanayi binalarının sismik risk değerlendirmesi için, Maksimum Katlar Arası Göreli Öteleme Oranı (MIDR) ve Hasar İndeksi (DI) gibi iki hasar parametresi ve dört farklı sonuç modeli kullanılarak elde edilen kırılganlık eğrileri kullanılmış ve böylece muhtemel maksimum kayıplar (PML) hesaplanmıştır.
PGA distribution of Adıyaman province for Pazarcık scenario-based earthquake analysis-MMI distribution of Adıyaman province for Pazarcık scenario-based earthquake analysis
PGA distribution of Adıyaman province for Elbistan scenario-based earthquake analysis-MMI distribution of Adıyaman province for Elbistan scenario-based earthquake analysis
Sonuçların Önemi
Bu analizin sonuçları, olası bir depremden sonra bu tür sanayi yapılarında meydana gelebilecek kayıpların tahmin edilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışma, mevcut sanayi yapı stokunun sismik güvenlik açığını net bir şekilde ortaya koyarak, gelecekteki yapısal tasarımlar ve sismik güçlendirme stratejileri için somut ve bilimsel bir zemin sunmaktadır. Ayrıca, önerilen kırılganlık eğrileri, deprem hasar ve risk analizlerinde kullanılarak, daha hassas kayıp tahminleri yapılmasına olanak tanıyacak ve böylece afet sonrası ekonomik planlama ve sigorta modellerinin geliştirilmesine katkıda bulunacaktır.
Adiyaman Central district building inventory and point data of demolished buildings.
Okuyan Akcan, Seyhan & Yesilyurt, Ali & Tekin, Senem & Zulfikar, Can. (2025). SEISMIC RISK ASSSEMENT OF INDUSTRIAL BUILDINGS ON 6TH FEBRUARY 2023 EARTHQUAKES.
Makale linki için tıklayınız.